|
Is uw eenmanszaak fiscaal nu wel of niet gunstiger dan een BV en loont
een overstap naar de BV nog wel de moeite? Of zijn andere overwegingen
belangrijker in deze keuze?
IB-heffing ten opzichte van BV-heffing
Uw eenmanszaak valt onder het regiem van de Inkomstenbelasting (IB). De winst wordt in Box I belast tegen een progressief tarief. Boven
de € 52.228 is dat maximaal 52% (2006) . Bij de vaststelling daarvan
heeft u - onder voorwaarden - recht op de toepassing van ondernemersaftrek
(dit is de zelfstandigenaftrek, aftrek van Speur - &
Ontwikkelingskosten, meewerkaftrek en de stakingsaftrek), opbouw van de
fiscale oudedagsreserve (FOR) en de mogelijkheid van willekeurige afschrijving
voor startende ondernemers.
In de BV-situatie betaalt u als directeur/groot aandeelhouder (DGA) ook
maximaal die 52% IB over uw, door de BV betaalde, salaris. Daarnaast is de
BV tot een winst van € 22.689 25,5% vennootschapsbelasting
verschuldigd en hierboven nog 29,6%. Wanneer de BV winst aan u uitkeert,
bent u daarover 25% ‘aanmerkelijk belangheffing’ verschuldigd, belast
in box II.
Afhankelijk van de vraag of u de hoogste belastingschijf in de IB
bereikt, heeft u met een eenmanszaak ten opzichte van de BV jaarlijks een
belastingnadeel van minimaal 1,125%. Dit weegt echter doorgaans niet op
tegen de kosten van enkele duizenden euro’s per jaar die de BV moet
maken (oprichtingsakte, KvK-inschrijving, accountantskosten), plus het
nadeel dat de BV niet van de ondernemersaftrek kan profiteren. Het effect
van die aftrek kan namelijk oplopen tot meer dan € 10.000 per jaar.
Geld in kas
Bij een eenmanszaak kunt u als ondernemer zelf bepalen hoeveel liquide
middelen u in privé wenst op te nemen. Als het zakelijk wat minder gaat,
of als er grote investeringen noodzakelijk zijn, kunt u uw persoonlijke
uitgavenpatroon direct aanpassen ten gunste van het bedrijf.
De BV hoeft haar winsten ook niet uit te keren als ze een grotere
cashflow (liquiditeit) nodig heeft. De BV is echter wel verplicht in ieder
geval u als DGA een gebruikelijk loon uit te betalen (2005: minimaal €
38.118). In 2006 wordt € 39.000 als gebruikelijk loon aangehouden door
de fiscus.
Pensioenopbouw
In de eenmanszaak heeft u het recht in eigen beheer een fiscale
oudedagsreserve (FOR) op te bouwen. Hieraan mag u jaarlijks ‘doteren’,
maar er is een maximum aan verbonden van 12% van de fiscale winst tot €
10.799 per jaar, verminderd met de ten laste van de winst gekomen
pensioenpremies.
Bovendien kan dit alleen wanneer het ondernemingsvermogen aan het eind van
het jaar hoger is dan aan het begin van het jaar en moet de ondernemer aan
het urencriterium
(minimaal 1225 gewerkte uren per jaar) voldoen.
Afhankelijk van de persoonlijke situatie kan daarnaast ook nog een lijfrente
worden aangekocht bij een professionele verzekeraar, maar dit vergt
liquiditeit.
Een BV kan u op ieder gewenst moment een
pensioen toekennen dat in eigen beheer wordt opgebouwd. Het pensioen heeft geen
relatie met de omvang van de winst van de BV, maar wordt gerelateerd aan
uw salaris. De opbouw in eigen beheer beïnvloedt wel de omvang van de
rechten. Vanwege beperking van het aansprakelijk vermogen is het daarom
verstandig de pensioenopbouw onder te brengen in een andere BV, zoals een
houdstervennootschap of een pensioen-BV.
Let wel: u moet een onderscheid aanbrengen tussen een
pensioen - BV
voor u persoonlijk en pensioen voor u en uw personeel.
|
Hoe groot kan het verschil in pensioenopbouw
zijn?
De volgende situatie illustreert het grote verschil dat kan
optreden in pensioenopbouw.
DGA 40 jaar
salaris € 38.118,- p.jr.
pensioenleeftijd 60 jaar
eindloonstelsel
De ondernemer met een eenmanszaak die aan de FOR doteert,
voegt bij een fiscale winst van € 38.118 per jaar € 4.574
toe, zodat na verloop van 20 jaren slechts € 91.480 ten laste
van de fiscale winst is opgebouwd.
De BV heeft op de pensioeningangsdatum (60-jarige leeftijd)
in totaal
€ 180.000 aan de pensioenvoorziening gedoteerd ten laste van
de fiscale winst.
|
Aansprakelijkheid
Bij een eenmanszaak bent u als ondernemer persoonlijk (hoofdelijk)
aansprakelijk voor de daaruit voortvloeiende schulden. Schuldeisers kunnen
daarbij ook aanspraak maken op uw privé-bezittingen. Ook kunnen
werknemers u persoonlijk aansprakelijk stellen wanneer zij bijvoorbeeld
letselschade oplopen tijdens het werk. Ondernemen via een BV beperkt de aansprakelijkheid voor de DGA.
Het vermogen van de BV is afgescheiden van uw privé-vermogen.
Schuldeisers van de BV kunnen daarom in beginsel geen aanspraak maken op
uw privé-bezittingen. U kunt zich echter niet aan alle juridische
risico’s onttrekken. Dit is bijvoorbeeld het geval als u zich schuldig
maakt aan onbehoorlijk bestuur (bestuurdersaansprakelijkheid). Ook bent u
als bestuurder aansprakelijk voor belastingschulden van de BV en
hoofdelijk aansprakelijk indien u in een fiscale eenheid Omzetbelasting
bent opgenomen met uw BV. Tenslotte is uw privé-vermogen aan te spreken
wanneer u borg staat voor de BV, bijvoorbeeld bij financieringen.
Commerciële overwegingen
De eenmanszaak kent een aantal verplichtingen niet die de BV wel kent. De
BV moet worden opgericht middels een notariële akte van oprichting.
Voordat deze officieel kan gaan functioneren is ministeriële goedkeuring
vereist. Vervolgens is inschrijving bij de Kamer van Koophandel in de
vestigingsplaats verplicht en bestaan er dwingende regels ten aanzien van
accountantscontrole op de boekhouding en het jaarlijks deponeren van de
jaarstukken bij de KvK.
Sommige ondernemers vinden het bestaan van deze voorwaarden voor de BV
bijdragen aan een betrouwbare uitstraling naar hun klanten vanwege de
(vermeende) inzichtelijkheid in de bedrijfsvoering. De keerzijde is dat
gegevens ook beschikbaar zijn voor uw concurrenten.
De vraag in hoeverre een BV een commercieel voordelen geniet boven een
eenmanszaak is daarom arbitrair en moeilijk te beantwoorden.
Bedrijfsoverdracht aan derden
Zodra u uw eenmanszaak wilt verkopen wordt de verkoopprijs (stakingswinst)
inclusief de opgebouwde FOR progressief belast in Box I. Deze
winstbelasting kan echter gematigd en uitgesteld worden als u als deel van
de verkoopprijs een aftrekbare lijfrente bedingt. Verkoopt u ook zakelijk
onroerend goed mee, dan valt ook die opbrengst onder de stakingswinst. De
koper betaalt overigens de betreffende overdrachtsbelasting.
Als u uw onderneming drijft via een BV, dan kan verkoop ervan worden
gerealiseerd via een activa/passiva transactie van de BV met de koper of
door een aandelenverkoop door de DGA.
Overdracht van activa/passiva betekent dat de BV overdrachtswinst
realiseert waarbij de belastingdruk maximaal 46,9% bedraagt.
Indien u de aandelen van de BV verkoopt, is geen vennootschapsbelasting
verschuldigd. Omdat echter over stille reserves van de BV niet kan worden
afgeschreven, wordt bij de waardering van de aandelen een bedrag in
mindering gebracht voor nog in de toekomst te betalen belasting (en is op
de balans gereserveerd). Voor onroerend goed geldt als richtlijn 20% van
de stille reserve. De overdrachtsprijs wordt in dat geval lager. Toch
houdt u als DGA netto in privé meer over in vergelijking met een
activa/passiva transactie.
Als u uw BV dus verkoopt middels aandelenoverdracht, inclusief
onroerend goed, en er zijn stille reserves (positieve verschillen tussen
boekwaarden en werkelijke waarden van vaste activa) en goodwill aanwezig,
dan worden deze in feite afgerekend tegen 40% belasting.
Een ander belangrijk voordeel bij de verkoop van aandelen bij een
BV-situatie, ten opzichte van de overdracht van een eenmanszaak, is de
eenvoudigere financierbaarheid van de transactie. De koper is namelijk bij
aankoop van aandelen in beginsel geen overdrachtsbelasting verschuldigd.
Ook de korting wegens belastinglatentie draagt bij aan de
financierbaarheid voor de koper.
Tussentijdse omzetting
Als u besluit uw eenmanszaak om te zetten in een BV als tussenstap naar
een uiteindelijke bedrijfsoverdracht aan derden, geniet u het voordeel dat
de lijfrente-gelden in eigen beheer blijven.
Na inbreng van de onderneming in de BV tegen een lijfrente (d.i. een
‘ruisende inbreng’) wordt bovendien direct vennootschapsbelasting
bespaard doordat de BV op de stille reserves en goodwill, die bij inbreng
moeten worden geactiveerd, kan afschrijven.
Vooruitlopend op de uiteindelijke bedrijfsoverdracht is het verstandig
dat u een holding-BV-structuur met twee BV’s opricht. In één holding
BV bezit u alle aandelen, die op haar beurt weer alle aandelen in
werk-BV bezit. De onderneming zit dan in de werk-BV. In de Holding zit dan
uw eigen pensioenvoorziening en de door de werkmaatschappij aan u
uitgekeerde dividenden.
Bij samenwerking met een derde zou deze een klein pakket van de aandelen
in de Werk-BV kunnen hebben. Uiteindelijke overdracht is dan vrij
eenvoudig door verkoop van de resterende aandelen aan hem. Over de
verkoopwinst hoeft geen vennootschapsbelasting te worden betaald
(deelnemingsvrijstelling).
Deze holding-structuur is onder voorwaarden belastingvrij te realiseren.
Mochten de zaken met uw BV tenslotte niet zo goed gaan als verwacht;
met het nieuwe belastingstelsel is de terugkeer naar een eenmanszaak
vereenvoudigd (‘geruisloze terugkeer’). Eventuele verliezen bij deze
geruisloze terugkeer mogen echter in de IB maar voor 3/5 worden verrekend.
Conclusies
- De overstap van een eenmanszaak naar een BV loont voor wat betreft
de belastingdruk vaak niet de moeite meer gedurende het uitoefenen
van uw bedrijf.
- Met betrekking tot de vrije besteding van de liquide middelen is
bij een relatief geringe winst - lees tot ongeveer € 40.000 - die
jaarlijks sterk fluctueert, de eenmanszaak doorgaans flexibeler.
- Omdat de BV niet gebonden is aan een dotatiebeperking, biedt zij
vaak een betere oudedagvoorziening dan de FOR in de eenmanszaak.
- De persoonlijke aansprakelijkheid van de DGA is in een BV beter te
beschermen dan die van de ondernemer met de eenmanszaak. Tegen
frauduleus of verwijtbaar en zwaar nalatig handelen is in geen van
de gevallen bescherming mogelijk.
- Bij bedrijfsoverdracht kan de BV fiscaal voordeliger zijn dan een
eenmanszaak. Bij verkoop van OG en goodwill kan er sprake zijn van
een voordeel door de BV van maximaal 12% van de stille reserve.
- Bij voorgenomen verkoop of samenwerking met een derde (die
mogelijk de onderneming in de toekomst gaat overnemen), is een
BV-situatie fiscaal vaak het voordeligst en ook het meest eenvoudig.
Een holding-structuur heeft dan de voorkeur.
- Het overgaan van een eenmanszaak naar een BV is een belangrijke
beslissing en een zeer persoonlijke afweging. Door de vele mogelijke
voetangels en –klemmen is de belangrijkste tip om een goede
accountant/belastingadviseur te raadplegen.
|
Tips
- Verzeker het weduwen - en wezenpensioen door een
overlijdensrisicoverzekering te sluiten.
- Deskundig opgestelde algemene leveringsvoorwaarden zijn aan
te bevelen in het kader van aansprakelijkheidsuitsluitingen.
- Bestuurdersaansprakelijkheid is af te dekken door een
verzekering.
- Veel ondernemers zijn getrouwd onder (beperkte) huwelijkse
voorwaarden, waarbij de eigen woning op naam staat van de
echtgenoot/niet-ondernemer. Deze is dan afgeschermd van
eventuele schuldeisers.
- Sluit een verzekering af voor aansprakelijkheid voor uw
werknemers, zeker bij een eenmanszaak.
- Neem ook kennis van de
ter beschikkingsstellingsregeling
(bijvoorbeeld van toepassing bij het verhuren van particulier
onroerend goed aan de BV).
|
|